Publikacje

Karpacki Przegląd Społeczno-Kulturalny Nr 3 (27) 2018

Świat wciąż magiczny.

Zobacz więcej...

Inventarizácia salašníctva a fenoménov súvisiacich s kolonizáciou na valaskom práve a prírodného dedičstva spojeného s karpatským salašníctvom na území súčasného Žilinského kraja

Problematika kolonizácie na valaskom práve na území súčasného samosprávneho usporiadania Žilinského kraja doteraz nebola komplexne pre celé územia spracovaná, jednotlivé informácie sa nachádzajú vo viacerých publikáciách, článkoch a ďalších zdrojoch, nasledujúci text prináša určité zhrnutie a sumár poznatkov v tejto problematike, ktorý vychádza priamo z uvedených zdrojov s minimálnymi úpravami a interpretáciami. Územie súčasného samosprávneho usporiadania Žilinského kraja tvoria historické regióny Horného Považia, Kysúc, Turca, Oravy a Liptova.

Zobacz więcej...

Inwentaryzacja zasobów kulturowych Małopolski - Architektura

Celem niniejszego opracowania,jest zarejestrowanie istniejących dzieł architektury, tworzących formy krajobrazowe wsi w województwie małopolskim, których cechy można uznać za "wołoskie", to znaczy zawierające pierwiastki przyniesione wraz ze sposobem gospodarowania, budowania, zdobienia; wierzeniami i zwyczajami osadników wołoskich. Opracowanie stanowi próbę, której jak dotąd nie podjęli na większą skalę znani autorzy, zajmujący się dziedzictwem architektury drewnianej w Małopolsce czy też, szerzej w Polsce Południowej.

Zobacz więcej...

Karpacki Przegląd Społeczno-Kulturalny Nr 4 (28) 2018

O magii słów (jeszcze) kilka.

Zobacz więcej...

Inwentaryzacja zasobów przyrodniczych związanych z kulturą wołoską w Małopolsce

W krajobrazie południowej Małopolski silne piętno odcisnęła kultura pasterska, która przybyła na te tereny w XIV – XVI w. wraz z ludnością wołoską. Ślady kultury wołoskiej przetrwały do dziś w postaci różnorodnych form przyrodniczo-krajobrazowych: układów osadniczych oraz towarzyszących im terenów dawnego i współczesnego wypasu zwierząt.

Zobacz więcej...

Przewodnik Szlak Kultury Wołoskiej - wersja polska

Szlak Kultury Wołoskiej to odtwarzane obecnie ślady działalności pasterskiej Wołochów na obszarze Karpat, na pograniczu polsko-słowackim, gdzie przez setki lat wypas owiec był decydującym czynnikiem gospodarki człowieka. Pasterstwo miało dominujący wpływ na kształtowanie się kultury materialnej i duchowej ludności tu osiadłej. Dziś pamięć o tym bardzo szybko ginie, co prowadzi do zaniku wspólnej tożsamości regionalnej pogranicza.

Zobacz więcej...

RAPORT z inwentaryzacji dziedzictwa kulturowego Tradycja i Kultura w Małopolsce

Inwentaryzacja zasobów dziedzictwa kulturowego „Tradycja i kultura” w Małopolsce

Zobacz więcej...

Karpacki Przegląd Społeczno-Kulturalny Nr 5 (29) 2018

Góral potęgą jest i basta.

Zobacz więcej...

Przewodnik Szlak Kultury Wołoskiej - wersja angielska

The Wallachian Culture Trail is a reconstruction of the traces of Wallachian pastoral activity in the Carpathian Mountains, on the Polish-Slovakian border, where for hundreds of years sheep grazing was a decisive factor in human economy. Pastoralism had a dominant influence on the development of material and spiritual culture of the people settled here.

Zobacz więcej...

Inwentaryzacja zasobów kulturowych związanych z kulturą pasterskąw województwie podkarpackim

Krajobraz, w którym żyjemy na co dzień oraz ten, który staje się celem naszych bliższych i dalszych wędrówek,zawsze stanowi wynikową wielowiekowych przekształceń, które dokonują się pod wpływem czynników przyrodniczych oraz antropogenicznych. W ten sposób interpretowana rzeczywistość definiowana jest jako krajobraz kulturowy1, w którym splatają się przybierając różne formy i proporcje elementy natury oraz kultury. Różnorodność tych elementów oraz ich specyfika odróżniająca jedne regiony od drugich stanowi ważny czynnik decydujący o tożsamości miejsca

Zobacz więcej...

Karpacki Przegląd Społeczno-Kulturalny Nr 6 (30) 2018

Moc zaklęta w… drewnie.

Zobacz więcej...

Malopolska - 15 tematických trás

Malopolska 15 tematických trás

Zobacz więcej...

Przewodnik Szlak Kultury Wołoskiej - wersja słowacka

Trasa valašskej kultúry to sú dnes odhaľované stopy pastierskej činnosti Valachov v oblasti Karpát, na poľsko-slovenskom pohraničí, kde stovky rokov bolo pasenie oviec rozhodujúcim faktorom ľudskej ekonomiky. Pastierstvo malo dominantný vplyv na formovanie hmotnej a duchovnej kultúry ľudu tu usídleného.

Zobacz więcej...

INWENTARYZACJA ZASOBÓW PRZYRODNICZYCH ZWIĄZANYCH Z ZWIĄZANYCH Z KULTURĄ PASTERSKĄ WWOJEWÓDZTWIE PODKARPACKIM

Południowo-wschodnia część Karpat polskich jest silnie przekształcona przez działalność człowieka, tak rolnicza jak i związaną z eksploatacja lasu. Powstał w ten sposób krajobraz kulturowy,składający się z wiosek w krainie dolin z ich polami uprawnymi, lasów na stokach i przyszczytowych zbiorowisk łąkowych z cechami łąk alpejskich.

Zobacz więcej...

Karpacki Przegląd Społeczno-Kulturalny Nr 7 (31) 2018

Wszystko co dobre niestety się kończy.

Zobacz więcej...

Małopolskie bacówki

Najważniejszymi miejscami prezentującymi dziedzictwo kultury wołoskiej w Małopolsce są miejsca żywej tradycji pasterskiej czyli szałasy pasterskie (bacówki).

Zobacz więcej...

Karpacki Przegląd Społeczno-Kulturalny Nr 1 (25) 2017

Szlak wołoski czyli budujemy zaufanie.

Zobacz więcej...

Inwentaryzacja zasobów kulturowych związanychz kulturą pasterską: zwyczaje, kulinaria, sztuka

Ludzie gór, to społeczność nad wyraz religijna i bardzo przesądna. W jej zwyczajach przetrwało wiele wierzeń sięgających jeszcze czasów przedchrześcijańskich, które płynnie i bezkonfliktowo połączyły się z chrześcijaństwem. Pasterze, którzy przebywali z dala od wiosek, na wysokich połoninach wiele miesięcy, czuli się wyjątkowo zależni od sił natury, demonów, bóstw i bogów. Wielu dawnych, lokalnych, specjalizujących się w określonych dziedzinach bogów, czy dobre duchy zastąpili chrześcijańscy święci. Jedni byli skuteczni na różne choroby, inni chronili brody, mosty i rozdroża, jeszcze inni pomagali w interesach lub pomagali w swatach itp.

Zobacz więcej...

INWENTARYZACJA DZIEDZICTWA PRZYRODNICZEGO ZWIĄZANEGO Z KULTURĄ PASTERSKĄ W KARPATACH W OBRĘBIE WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO

​Wypas owiec, podobnie jak każda inna działalność człowieka, nie pozostaje bez wpływu na środowisko przyrodnicze i krajobraz. W jego wyniku dochodzi do zmian pokrycia terenu, które polegają na pojawianiu się nieleśnych zbiorowisk roślinnych czy rozbudowie zabudowy gospodarczej. Zmianie ulegają także zachodzące procesy przyrodnicze (ich rodzaj i intensywność). W efekcie działalności pasterskiej wytwarza się nowy podtyp krajobrazu kulturowego, jakim jest krajobraz pasterski. Strukturę tradycyjnych krajobrazów pasterskich cechuje wysoki udział elementów przyrodniczych (naturalność krajobrazu) i silne uzależnienie elementów pochodzenia antropogenicznego od cech środowiska przyrodniczego.

Zobacz więcej...

Karpacki Przegląd Społeczno-Kulturalny Nr 2 (26) 2017

Zachować, udokumentować i przekazać.

Zobacz więcej...

Inventarizácia kultúrnych zásob spojených s pastierskou kultúrou. Inventarizácia prírodných zásob spojených s prírodným dedičstvom.

V severnej oblasti Karpát, v slovanskom prostredí, sa až do dnešnej doby zachovala kultúra a tradície poukazujúce na pastiersky spôsob života tunajšieho obyvateľstva v minulosti a s nim spojené tradície a lexikálny fond pochádzajúci z Balkánu.

Zobacz więcej...

Pasterska Akademia Kulinarna

Przepisy kulinarne przygotowane wg dziedzictwa kulturowego i przepisów naszych przodków.

Zobacz więcej...

Duchowne i materialne skarby kolonizacji wołoskiej

Terytorium regionu Górnego Szaryszu, położonego w północno-wschodniej części Słowacji na pograniczu słowacko-polskim, posiada bezcenne zabytki historyczne, z których niektóre znajdują się na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO. Właśnie taka nagroda świadczy o wyjątkowości tego regionu, gdzie na tak niewielkim terytorium istnieje wyraźna tożsamość dwóch kultur – Wschodu i Zachodu. Przeniknięcie tych kultur jest właśnie w regionie Górnego Szaryszu.

Zobacz więcej...

Inwentaryzacja zasobów kulturowych związanych z kulturą pasterską i dziedzictwem przyrodniczym -pasterskie dziedzictwo kulturowe

Szlak Kultury Wołoskiej ma na celu popularyzację wiedzy dotyczącej bogatej spuścizny łuku Karpat oraz ukazanie stanu zachowania jej w konkretnych miejscach. Niniejsze opracowanie powstało na podstawie badań terenowych przeprowadzonych we wsiach oraz dzisiejszych miastach, które związane były z osadnictwem wołoskim odgrywającym niebagatelną rolę w rozwoju pasterstwa. Dodatkowa kwerenda materiałów, w połączeniu z dociekaniami autorów, pozwoliła na holistyczne ujęcie tematu. Rozdziały tej publikacji pokrywają się z rzeczywistym Szlakiem Kultury Wołoskiej, który odpowiada pasmom geograficznym zaczynając od Beskidu Śląskiego, poprzez Beskid Żywiecki i kończąc na Beskidzie Małym. Nie sposób omówić w niniejszej publikacji wszystkich przykładów kultury materialnej, dlatego zostaną tutaj przywołane obiekty reprezentatywne dla danego obszaru.

Zobacz więcej...

Malopolska - 15 thematic routes

Malopolska - 15 thematic routes

Zobacz więcej...

Współfinansowane przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach
Programu Współpracy Transgranicznej Interreg V-A Polska-Słowacja 2014-2020